Hormon thực vật và chất điều hòa sinh trưởng thực vật điều chỉnh chính xác sự sinh trưởng, phát triển và khả năng chống chịu stress của cây trồng trong sản xuất nông nghiệp hiện đại. Đồng thời, hormone thực vật và chất điều hòa sinh trưởng thực vật thể hiện mối quan hệ hiệp đồng và đối kháng phức tạp, cùng điều chỉnh toàn bộ vòng đời của thực vật. Ví dụ, tỷ lệ auxin và cytokinin quyết định hướng biệt hóa mô; ethylene và axit abscisic cùng thúc đẩy quá trình lão hóa, v.v.
Giai đoạn gieo hạt và cây con: Đặt nền tảng cho năng suất cao
1. Phá vỡ trạng thái ngủ đông và thúc đẩy cây con đồng đều và khỏe mạnh. Một số hạt giống (như củ khoai tây, hạt gạo và hạt lúa mì) có thời gian ngủ dài, có thể trì hoãn việc gieo trồng. Ngâm hạt hoặc củ trong axit gibberellic có thể phá vỡ trạng thái ngủ một cách hiệu quả, thúc đẩy hạt nảy mầm và dẫn đến sự nảy mầm nhanh chóng và đồng đều.
2. Thúc đẩy quá trình ra rễ và tăng tốc nhân giống. Xử lý gốc hom bằng các chất điều hòa dựa trên auxin-như axit naphthaleneacetic (NAA) hoặc axit indolebutyric (IBA) (thường được gọi là bột ra rễ) có thể thúc đẩy đáng kể sự hình thành rễ bất định, cho phép những cây trước đây khó ra rễ, chẳng hạn như dưa chuột và hoa hồng, dễ dàng tồn tại, cải thiện đáng kể hiệu quả nhân giống.
Giai đoạn sinh trưởng sinh dưỡng: Điều hòa sinh trưởng và định hình hình dạng cây lý tưởng
1. Điều tiết tăng trưởng, tăng năng suất và thu nhập. Trong sản xuất rau, việc áp dụng các chất điều hòa sinh trưởng như gibberellin và aminoethyl ester có thể thúc đẩy sự phát triển của các loại cây trồng như bắp cải Trung Quốc và tăng năng suất. Trong trồng bông, việc sử dụng mepiquat clorua chủ yếu được sử dụng để ức chế sự phát triển sinh dưỡng, ngăn chặn sự phát triển thực vật quá mức và tập trung chất dinh dưỡng để cung cấp cho quả bông, từ đó tăng năng suất và thu nhập.
Kiểm soát sự tăng trưởng quá mức và ngăn chặn chỗ ở. Các cây trồng như ngô và lúa có xu hướng tăng trưởng sinh dưỡng quá mức khi phân bón và nước được bón quá mức, dẫn đến tình trạng đổ ngã hoặc lãng phí chất dinh dưỡng. Nông dân thường sử dụng các chất làm chậm sinh trưởng như chlormequat chloride, paclobutrazol và uniconazole, được phun qua lá trong các giai đoạn sinh trưởng quan trọng (chẳng hạn như giai đoạn ghép đầu) để ức chế sự kéo dài của thân, thúc đẩy thân dày hơn, phát triển hệ thống rễ khỏe, tăng cường khả năng chống đổ và tạo hình dạng cây lý tưởng.
Giai đoạn ra hoa và đậu quả: Bảo vệ hoa và quả, xác định năng suất
1. Kích thích ra hoa và điều hòa thời kỳ ra hoa. Gibberellin là một-"chất kích thích ra hoa" nổi tiếng. Đối với những cây cần nhiệt độ thấp hoặc thời gian dài để ra hoa (chẳng hạn như một số loại rau và hoa), phun axit gibberellic trong điều kiện không tự nhiên có thể kích thích ra hoa, tạo điều kiện cho-sản xuất trái vụ. Mặt khác, Ethephon thúc đẩy sự phân hóa hoa cái ở một số cây (như dưa và quả họ cà), làm tăng số lượng quả. Trong sản xuất cà chua, việc xử lý ethephon có thể kích thích ra hoa đồng đều, giúp quả chín đều và tạo điều kiện thuận lợi cho việc quản lý và thu hoạch.
2. Bảo quản hoa, quả và tỉa thưa. Trong điều kiện môi trường bất lợi (như nhiệt độ thấp và hạn hán), cà tím và các loại quả có múi dễ bị rụng hoa và rụng quả. Phun chất điều chỉnh auxin-dựa trên (2,4-D) hoặc axit gibberellic trong giai đoạn ra hoa hoặc quả non có thể ngăn ngừa sự hình thành lớp cắt bỏ trên cuống hoa hoặc cuống quả, do đó giữ lại hoa và quả trên cây và cải thiện khả năng đậu quả. Việc ra hoa và đậu quả quá mức trong trái cây và rau quả có thể dẫn đến quả nhỏ hơn và giảm chất lượng.Áp dụng các chất điều hòa như axit naphthaleneacetic (NAA) và axit abscisic (ABA) trong thời kỳ ra hoa cao điểm hoặc giai đoạn quả non có thể thúc đẩy sự rụng của một số quả non kém phát triển, đạt được phương pháp “kế hoạch hóa gia đình” hợp lý và đảm bảo số quả còn lại lớn, chất lượng cao và duy trì năng suất ổn định.
Sự phát triển và trưởng thành của trái cây: Nâng cao chất lượng và giá trị
1. Thúc đẩy sự phát triển của quả: Việc sử dụng tác dụng hiệp đồng của cytokinin và gibberellin có thể thúc đẩy sự phân chia và kéo dài tế bào, dẫn đến quả phát triển nhanh chóng. Ở các loại trái cây như nho, quả Kiwi và dưa hấu, việc xử lý quả non bằng chlorpyrifos hoặc thidiazuron có thể thúc đẩy quá trình phân chia tế bào, tăng kích thước quả và thậm chí có thể tạo ra quả không hạt.
2. Thúc đẩy quá trình chín và tạo màu của trái cây: Trong giai đoạn chín của trái cây hoặc sau khi thu hoạch, việc ngâm hoặc phun ethephon sẽ giải phóng khí ethylene, làm tăng tốc độ chuyển đổi tinh bột thành đường, phân hủy axit hữu cơ và phân hủy chất diệp lục, dẫn đến sự hình thành các sắc tố (như lycopene và anthocyanin), từ đó đạt được mục đích làm chín và tạo màu đồng nhất. Ethephon thường được sử dụng để thúc đẩy quá trình chín của trái cây như cà chua, chuối và trái cây họ cam quýt. Ví dụ, chuối thường được thu hoạch khi chưa chín và sau đó chín tới màu vàng bằng ethephon sau khi vận chuyển đến khu vực bán hàng.
3. Thúc đẩy quá trình bảo tồn và trì hoãn lão hóa. Chất điều hòa Cytokinin (như benzylaminopurine) thường được sử dụng. -phun hoặc ngâm sau thu hoạch các loại rau lá (chẳng hạn như cần tây và rau diếp) và hoa có thể ức chế quá trình phân hủy chất diệp lục và phân hủy protein, duy trì màu xanh tươi và độ giòn của sản phẩm, đồng thời kéo dài thời hạn sử dụng.
Tăng cường khả năng chống stress: “Thiên thần hộ mệnh” của cây trồng
Hormon thực vật và chất điều hòa sinh trưởng thực vật cũng có thể giúp cây trồng đối phó với môi trường bất lợi. Mặc dù axit abscisic thúc đẩylão hóa, nó còn là “tín hiệu kháng stress” cho cây trồng. Phun thuốc trước khi các điều kiện bất lợi xảy ra có thể kích hoạt cơ chế tự bảo vệ-của cây trồng, chẳng hạn như đóng khí khổng và tích lũy các chất điều hòa thẩm thấu, từ đó cải thiện khả năng chống chịu lạnh, hạn hán và nhiễm mặn. Khi sử dụng thuốc diệt cỏ không đúng cách, phun thuốc diệt cỏ và các sản phẩm tương tự khác có thể điều chỉnh trạng thái sinh lý của cây trồng, giúp cây phục hồi sinh trưởng nhanh chóng và giảm thiệt hại do thuốc diệt cỏ gây ra.
Tất nhiên, hormone thực vật và chất điều hòa sinh trưởng thực vật mang lại nhiều lợi ích trong sản xuất cây trồng, nhưng cần lưu ý những điểm sau:
1. Tính chất kép:Chất điều hòa thực vật giống như “thuốc”, nồng độ và thời điểm của chúng là cực kỳ quan trọng. Nồng độ thấp thúc đẩy tăng trưởng, trong khi nồng độ cao có thể ức chế hoặc thậm chí giết chết thực vật.
2. Sử dụng nghiêm ngặt:Chúng phải được sử dụng theo hướng dẫn về cây trồng, thời gian, nồng độ và phương pháp. Việc sử dụng bừa bãi đều bị nghiêm cấm.
3. Vai trò bổ sung:Chúng không thể thay thế các điều kiện sinh trưởng cơ bản như phân bón, nước, ánh sáng và nhiệt độ; chúng chỉ đơn thuần là “đóng băng” để quản lý canh tác tốt.
4. Khoảng thời gian an toàn:Cấm sử dụng trong một thời gian trước khi thu hoạch để đảm bảo dư lượng trong nông sản đáp ứng tiêu chuẩn an toàn.
Tóm lại, hormone thực vật và chất điều hòa sinh trưởng thực vật là “cây đũa thần” của nền nông nghiệp chính xác hiện đại. Chúng ta cần học cách sử dụng chúng một cách hợp lý và khoa học để quản lý chính xác vòng đời cây trồng, cuối cùng đạt được năng suất tăng, chất lượng được cải thiện, hiệu quả tăng và giảm chi phí.
